صادق آئينه وند

153

ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )

استادان و شاعران عصر او ابن رومى از ابو العبّاس ثعلب روايت كرده است . ابو رجاء قتيبة بن سعيد بن جميل ثقفى محدّث و دانشمند معروف ، از كسانى است كه بر ابن رومى ، املاى حديث كرده و شاعر ما از دست او آموزش گرفته است . ديگر از استادان او ، محمّد بن حبيب ، دانشمند بزرگ علم روايت و انساب است و ابن رومى در مفردات لغات به او مراجعه مىكرده است . شاعران هم‌عصر او ، حسين بن ضحّاك ، دعبل خزاعى ، بحترى ، على بن جهم ، ابن معتز و ابو عثمان ناجم مىباشند . وى با شاعر نوپرداز آن عصر ، ابن حاجب محمّد بن احمد ، رابطه‌ى دوستى و موّدت داشته است . شهادت شاعر در « تأسيس الشيعة » شهادت او را ، در ايّام معتضد ، شب چهارشنبه 28 جمادى الأولى سال 273 يا 276 آورده است . بروكلمان آورده كه ابن رومى به سال 283 يا 284 يا 276 به امر ابو الحسن قاسم بن عبيد اللّه ، وزير معتضد عبّاسى مسموم شد ، زيرا او از هجا و افشاگرى شاعر بيم داشت . بنابر آنچه در « الغدير » آمده است ، صحيح‌ترين تاريخ وفات او ، روز چهارشنبه ، دو شب به آخر ماه جمادى الأولى از سال 283 است . اكثر مورّخان در مسموم شدن او اتّفاق دارند . ابن خلّكان گويد : « وزير ابو الحسن قاسم بن عبد اللّه بن سليمان بن وهب وزير معتضد او را با دسيسه‌ى ابن فرّاش مسموم كرد . » سيّد مرتضى در أمالى ( الغرر و الدّرر ) گويد : عبيد اللّه بن سليمان ، خصوصى به پسرش ابو الحسين ، نوشت : زبان اين مرد ( ابن رومى ) از عقلش درازتر است و كسىكه چنين باشد بايد قبل از هرچيز از نيش زبانش ترسيد و به پايان كار نبايد انديشيد ، او را از نزد خود بيرون كن . گفت : مىترسم چيزى را كه در حكومت ما پنهان داشته آشكار سازد و تا ما سركار هستيم آن را بين مردم پخش كند . گفت : فرزندم ، مقصودم از بيرون كردن ، طرد كردن او نيست بلكه مىخواهم مضمون شعر « أبى حيّه‌ى نميرى » را درباره‌اش به‌كار برى : « نهانى او را گفتند ، قربانت ، مگذار او سالم به در رود اگر او را نمىكشى به ما اشاره